Eklem ve Bağ Hastalıkları
Alanlar
Eklem ve Bağ Hastalıkları
Eklem ve bağ yapıları; hareket kabiliyetimizi, dengeyi ve günlük yaşam aktivitelerini mümkün kılan ana unsurlardır.
Yüklenme biçimi, spor, meslek ve yaşa bağlı değişiklikler eklem yüzeylerinde ve bağ dokusunda yıpranmaya neden olabilir.
Diz, omuz ve kalça gibi büyük eklemler; hem aşınma-kireçlenme hem de spor kaynaklı yaralanmalar açısından risk altındadır.
Eklem ağrısı; kilitlenme, takılma, şişlik, tıklama veya hareketle artan sızı şeklinde kendini gösterebilir.
Bağ yaralanmalarında ise anlık boşalma hissi, güvensizlik ve tekrarlayan burkulmalar tipiktir.
Kliniğimizde tanı; ayrıntılı öykü, fonksiyonel muayene ve gerektiğinde görüntüleme ile bütüncül olarak konur.
Tedavi planı, hastanın hedeflerine ve aktivite düzeyine göre kişiselleştirilir.
Öncelik; ağrıyı kontrol etmek, ödemi azaltmak, eklem biyomekaniğini düzeltmek ve güvenli dönüşü sağlamaktır.
Fizik tedavi ve kas kuvvet dengesinin yeniden kurulması çoğu hastada anahtar rol oynar.
İlaç ve enjeksiyon seçenekleri kısa dönemde semptom kontrolüne katkı sağlayabilir.
Gerekli hallerde artroskopik ya da açık cerrahi yöntemlerle kalıcı çözümler sunulur.
Tedavi başarısını sürdürülebilir kılmak için ev programı ve aktivite yönetimi yazılı olarak paylaşılır.
tanı ve tedaviler
1) Diz Eklem Hastalıkları (Menisküs, Kıkırdak, Osteoartrit)
Kısaca:
Dizde ağrı, şişlik, takılma veya boşalma hissi görülebilir; kıkırdak aşınması ve menisküs yırtıkları en yaygın nedenlerdendir.
Tanı:
Fonksiyonel muayene, röntgen (kireçlenme değerlendirmesi) ve endikasyon varsa MR ile menisküs/kıkırdak yapıları incelenir.
Tedavi:
- Konservatif: Ödem kontrolü, aktivite modifikasyonu, kuadriseps–kalça kaslarını güçlendirme, kilo yönetimi.
- Enjeksiyon: Hyaluronik asit, PRP gibi viskosuplementasyon seçenekleri uygun hastada semptomu azaltabilir.
- Cerrahi: Artroskopik menisküs onarımı/rezeksiyonu ve kıkırdak tedavileri; ileri artrozda total diz protezi.
2) Omuz Problemleri (Rotator Kılıf, İmpingement, SLAP)
Kısaca:
Ağrı çoğu zaman gece artar; kolu kaldırma/arkaya götürme hareketleri kısıtlanır, güçsüzlük eşlik edebilir.
Tanı:
Klinik testlerle rotator manşet ve labrum değerlendirilir; USG veya MR görüntüleme gerekli olgularda planlanır.
Tedavi:
- Konservatif: Postür eğitimi, skapular stabilizasyon, omuz–sırt kaslarını güçlendirme; kısa süreli antiinflamatuvar.
- Enjeksiyon: Subakromiyal veya biseps oluğu içine hedefe yönelik steroid enjeksiyonu (tekrar sayısı sınırlı).
- Cerrahi: Artroskopik sıkışma giderme, rotator kılıf onarımı ya da SLAP onarımı; uygun rehabilitasyon protokolleri.
3) Kalça Eklem Sorunları (Artroz, Femoroasetabular Sıkışma)
Kısaca:
Kasık ve uyluğa vuran ağrı, uzun süreli oturma ve dönüş hareketleriyle artabilir; mekanik tıklama hissi olabilir.
Tanı:
Muayene manevraları (FADIR, FABER vb.) ve röntgen ile başlangıç değerlendirme yapılır; ileri inceleme için MR/BT.
Tedavi:
- Konservatif: Esneklik–güç dengesinin sağlanması, kilo kontrolü ve ağrı yönetimi.
- Enjeksiyon: Eklem içine viskosuplementasyon/PRP seçenekleri uygun vakalarda.
- Cerrahi: Artroskopik çarpışma (FAI) düzeltmeleri; ileri artrozda total kalça protezi.
4) Bağ Yaralanmaları (ÖÇB/MCL/AYB vb.)
Kısaca:
Ani yön değiştirme, sıçrama ve temas sporlarında bağ yaralanmaları sık görülür; kopma anında «patlama» hissi olabilir.
Tanı:
Muayene ile instabilite testleri yapılır; MR ile lezyon tipi ve eşlik eden yaralanmalar değerlendirilir.
Tedavi:
- Konservatif: Şişlik ve ağrının kontrolü, hareket açıklığının geri kazanımı, nöromüsküler rehabilitasyon.
- Cerrahi: Spor ve instabilite düzeyine göre ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu veya kombine bağ onarımları.
- Dönüş Protokolleri: Aşamalı kuvvet–denge–koordinasyon ve spora güvenli dönüş kriterleri.
5) Romatizmal Kaynaklı Eklem Yakınmaları
Kısaca:
Sistemik iltihabi hastalıklar eklemlerde ağrı, şişlik ve sabah tutukluğuna yol açabilir.
Tanı:
Romatoloji ile iş birliği içinde kan tetkikleri ve görüntüleme ile değerlendirilir.
Tedavi:
- Konservatif: Eklem koruma stratejileri, uygun fizik tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleri.
- Medikal: Romatoloji eşliğinde hastalığı modifiye edici tedaviler.
- Girişimler/Cerrahi: İleri eklem hasarında artroplasti (protez) çözümleri.
Önemli Not
Yukarıda en sık karşılaşılan bazı hastalıklar hakkında bilgilendirme yapılmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi, mutlaka hekim muayenesi ve kişiye özel değerlendirme ile planlanmalıdır.
Eklem ve bağ hastalıkları tedavilerinde erken tanı ve kişiye özel planlama, uzun vadeli hareket kabiliyeti açısından büyük önem taşır. Bu konuda detaylı bilgi almak için Op. Dr. Yusuf İyetin ile iletişime geçebilirsiniz.