...

Ayak ve El Problemleri

ayak ve el problemleri

Bu durumlar, ortopedi alanında sık karşılaşılan ağrı ve fonksiyon kaybı nedenlerindendir. Ayak ve el-bilek yapıları, günlük yaşamın her anında yük taşıyan ve ince motor becerileri sağlayan

karmaşık sistemler olmakla birlikte, ayakta biyomekanik dengesizlikler, uygunsuz ayakkabı ve tekrarlayıcı yüklenmeler; elde ise tekrarlayan el işi ve bilgisayar kullanımı sorunlara yol açabilir.

Erken ve doğru tanı; ağrısız yürüme, dengeli basış ve el fonksiyonlarının korunması için kritik önemdedir.

Kliniğimizde değerlendirme; ayrıntılı öykü, fonksiyonel muayene ve gerektiğinde görüntüleme ile bütüncül olarak yapılır.

Tedavi planları, hastanın aktivite düzeyi ve beklentilerine göre kişiselleştirilir; konservatif yöntemler ilk sıradadır.

Gerektiğinde minimal invaziv ve artroskopik cerrahiler ile kalıcı çözümler sunulur.

Rehabilitasyon ve ayakkabı/ergonomi düzenlemeleri, nüksleri önlemeye yardımcı olur.

Amaç; fonksiyonu geri kazandırmak, ağrıyı azaltmak ve güvenli dönüşü sağlamaktır.

ayak ve el problemleri

tanı ve tedaviler

1) Halluks Valgus ve Ön Ayak Deformiteleri (Çekiç Parmak, Bunion)

Kısaca:

Başparmakta dışa açılanma ve ön ayakta yüklenme bozukluğuyla ağrı, kızarıklık ve ayakkabı uyumsuzluğu gelişir.

Tanı:

Klinik muayene ve ağırlık taşıyan ayak grafileri ile deformite açısı ve ön ayak biyomekaniği değerlendirilir.

Tedavi:

  • Konservatif: Geniş burunlu ayakkabı, silikon makara, gece ateli ve basış düzenlemeleri.
  • Fizik Tedavi: Esneklik–güç dengesinin sağlanması ve yürüme eğitimi.
  • Cerrahi: Ağrı ve fonksiyon kısıtlılığında yapılandırılmış osteotomi teknikleri ve yumuşak doku dengelenmesi.  
 

2) Diyabetik Ayak ve Yara Yönetimi

Kısaca:

Diyabete bağlı duyu kaybı ve dolaşım bozuklukları, basınç noktalarında yara ve enfeksiyon riskini artırır.

Tanı:

Duyu–damar değerlendirmesi, basınç noktalarının tespiti, gerekirse görüntüleme ve mikrobiyolojik inceleme yapılır.

Tedavi:

  • Konservatif: Basınç boşaltma (off-loading), yara bakımı protokolleri ve ayakkabı–tabanlık düzenlemeleri.
  • Medikal: Enfeksiyon kontrolü ve metabolik düzenleme için ilgili branşlarla iş birliği.
  • Cerrahi: Debridman, parmak/ön ayak düzeltmeleri; ileri olgularda rekonstrüksiyon.
 

3) Plantar Fasiit ve Topuk Dikeni

Kısaca:

Sabah ilk adımlarda belirgin topuk ağrısı; gün içinde ayakta kalmakla artar.

Tanı:

Klinik tanı ön plandadır; gerekli olgularda ayak grafisi/USG değerlendirmesi yapılabilir.

Tedavi:

  • Konservatif: Plantar fasya ve gastrosoleus germe, uygun ayakkabı–tabanlık ve yük yönetimi.
  • Destek: Taping/gece ateli, şok dalga gibi seçilmiş modaliteler.
  • Girişimler: Refrakter olgularda hedefe yönelik enjeksiyon; nadiren cerrahi.
 

4) Karpal Tünel Sendromu

Kısaca:

Median sinirin bilek kanalında bası görmesiyle uyuşma, gece artan ağrı ve kavrama güçsüzlüğü gelişir.

Tanı:

Muayene manevraları ve sinir iletim çalışmaları ile tanı desteklenir; USG/MR gerekebilir.

Tedavi:

  • Konservatif: Gece ateli, ergonomi ve aktivite düzeni; antiinflamatuvar tedavi.
  • Enjeksiyon: Hedefe yönelik enjeksiyonlar semptomlarda kısa süreli rahatlama sağlayabilir.
  • Cerrahi: Dirençli olgularda karpal tünel gevşetme (açık veya endoskopik).
 

5) De Quervain ve Diğer Tenosinovitler

Kısaca:

Başparmak bileşkesinde hareketle artan ağrı, kavrama–tutma aktivitelerinde zorlanma ve lokal hassasiyet görülür.

Tanı:

Klinik muayene ile tanı; görüntüleme çoğu zaman gerekmez.

Tedavi:

  • Konservatif: Aktivite düzeni, başparmak el başı ateli ve antiinflamatuvar.
  • Enjeksiyon: Kılıf içine hedefe yönelik steroid (tekrar sayısı sınırlı).
  • Cerrahi: Dirençli olgularda kılıf gevşetme ve kısa süreli rehabilitasyon.
 

6) Tetik Parmak

Kısaca:

Tendon kılıfında kalınlaşma nedeniyle parmakta takılma/kilitlenme ve ağrı görülür.

Tanı:

Muayene ile tanı konur; görüntüleme genellikle gerekmez.

Tedavi:

  • Konservatif: Aktivite düzeni, atelleme ve antiinflamatuvar.
  • Enjeksiyon: A1 pulley bölgesine hedefe yönelik enjeksiyon.
  • Cerrahi: Persistan olgularda A1 pulley gevşetme; hızlı fonksiyon dönüşü.
 

7) Ganglion Kisti (El Bileği)

Kısaca:

Eklem kapsülü veya tendon kılıfından gelişen iyi huylu kistik oluşum; kozmetik ve mekanik yakınmalara yol açabilir.

Tanı:

Muayene ile tanı çoğu kez konur; USG/MR eşlik eden patolojilerin dışlanmasında yardımcı olabilir.

Tedavi:

  • Konservatif: Gözlem ve aktivite düzeni; çoğu kist zamanla küçülebilir.
  • Girişim: İğne ile boşaltma (rekürrens riski anlatılır).
  • Cerrahi: Devam eden şikâyetlerde kistin total eksizyonu.
 

8) Ayak Tendinitleri (Aşil, Posterior Tibial, Peroneal)

Kısaca:

Aşırı yüklenme veya ayak biyomekaniğindeki bozukluklara bağlı olarak tendonlarda ağrı, sabah tutukluğu ve aktivite ile artan hassasiyet gelişir.

Tanı:

Klinik muayene temel olup, USG/MR ile tendon kalınlaşması, ödem ve yırtıklar değerlendirilebilir; basış analizi biyomekaniğe ışık tutar.

Tedavi:

  • Konservatif: Yük yönetimi, eksantrik güçlendirme, germe ve uygun ayakkabı–tabanlık düzeni.
  • Destek: Taping/ortez, topuk yükseltici, şok dalga gibi seçilmiş modaliteler.
  • Enjeksiyon/Rejeneratif: Uygun vakalarda hedefe yönelik uygulamalar; steroid tekrarı sınırlı tutulur.
  • Cerrahi: Dirençli olgularda debridman/onarım ve yapılandırılmış rehabilitasyon.
 

9) El ve Bilek Tendinitleri (Fleksör/Ekstansör Tendonlar)

Kısaca:

Tekrarlayıcı kavrama, klavye kullanımı veya el işi aktiviteleri sonrası el-bilek tendonlarında ağrı ve sürtünme hissi oluşabilir.

Tanı:

Muayene ile lokal hassasiyet ve hareketle artan ağrı saptanır; USG gerekirse kılıf kalınlaşmasını gösterir.

Tedavi:

  • Konservatif: Aktivite modifikasyonu, splint/atel ve antiinflamatuvarlar.
  • Fizyoterapi: Kaydırma egzersizleri ve tendon yük yönetimi.
  • Enjeksiyon: Hedefe yönelik uygulamalar kısa süreli rahatlama sağlayabilir.
  • Cerrahi: Persistan olgularda tenoliz/tenosinovektomi; sonrasında el terapisi.
 

Önemli Not

Yukarıda en sık karşılaşılan bazı hastalıklar hakkında bilgilendirme yapılmıştır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi, mutlaka hekim muayenesi ve kişiye özel değerlendirme ile planlanmalıdır.

Ayak ve el problemleri, günlük yaşam kalitesini doğrudan etkileyen ortopedik rahatsızlıklardır. Bu sayfada yer alan bilgiler, el ve ayak ağrılarının tanı ve tedavisine yönelik modern ortopedi yaklaşımlarını içermektedir. Erken tanı ve etkili tedavi, hastanın fonksiyonel iyileşmesini hızlandırır.